قرارداد شراکت بین دو نفر

پاسخ سریع و کوتاه: قرارداد شراکت بین دو نفر یعنی توافقی مکتوب که در آن دو طرف سرمایه، کار، تخصص یا دارایی خود را برای یک هدف مشترک کنار هم می‌گذارند و باید درباره سهم، سود، زیان، مدیریت و خروج از شراکت از همان ابتدا شفاف باشند.

اگر شما هم به دنبال قرارداد شراکت بین دو نفر هستید، احتمالاً می‌خواهید یک همکاری را بدون ابهام، دعوا و سوءتفاهم شروع کنید. پس از خواندن این مطلب، دقیقاً می‌فهمید که یک قرارداد شراکت درست چه بندهایی دارد، کدام اشتباه‌ها شراکت را از هم می‌پاشد، و چطور می‌شود یک متن کاملاً کاربردی و قابل استفاده نوشت.

در تجربه‌ای که سال‌ها از تنظیم و بررسی قراردادهای مختلف به دست می‌آید، یک نکته همیشه ثابت مانده است: بیشتر اختلاف‌های شراکتی از نبود قرارداد نیست، از قرارداد ناقص و مبهم است. برای همین، اگر قرار است با کسی شریک شوید، بهتر است از همان اول همه چیز را روشن و مکتوب کنید.

قرارداد شراکت بین دو نفر دقیقاً چه کاربردی دارد و چرا مهم است؟

قرارداد شراکت بین دو نفر فقط یک برگه امضا شده نیست؛ این قرارداد نقشه راه همکاری شماست. وقتی دو نفر می‌خواهند در یک کسب‌وکار، پروژه، خرید ملک، راه‌اندازی مغازه، تولید محصول یا حتی خدمات فنی شریک شوند، باید بدانند هرکس چه چیزی وارد شراکت می‌کند، چه مسئولیتی دارد و در پایان چه سهمی از سود یا زیان خواهد داشت.

یکی از مهم‌ترین دلایل اهمیت این قرارداد، جلوگیری از اختلاف‌های بعدی است. مثلاً یک نفر پول می‌آورد و نفر دیگر کار و تخصص. اگر از اول روشن نباشد که ارزش این آورده‌ها چقدر است، چند ماه بعد ممکن است یکی بگوید «من بیشتر زحمت کشیدم» و دیگری بگوید «من پول را آوردم». شفافیت، ستون اصلی شراکت سالم است.

از نظر حقوقی، این قرارداد بر چه مبنایی معتبر است؟

در حقوق ایران، قراردادهای خصوصی اگر مخالف قانون نباشند، معتبر هستند. در شراکت هم اصل بر این است که طرفین می‌توانند درباره شرایط همکاری خود توافق کنند؛ به شرطی که موضوع قرارداد مشروع، روشن و قابل اجرا باشد. برای همین، نوشتن جزئیات در متن شراکت، فقط یک کار تشریفاتی نیست، بلکه یک ضرورت حقوقی و عملی است.

چه 9 بندی باید حتماً در قرارداد شراکت بین دو نفر نوشته شود؟

برای اینکه قرارداد شما بعداً دردسرساز نشود، باید حداقل 9 بخش اصلی در آن بیاید. هر کدام از این بخش‌ها در عمل یک نقش حیاتی دارند.

1. مشخصات کامل طرفین: نام، نام خانوادگی، کد ملی، نشانی و شماره تماس.
2. موضوع شراکت: دقیقاً مشخص شود که شراکت برای چه کاری است.
3. آورده هر طرف: پول، ملک، تجهیزات، تخصص، نیروی کار یا هر دارایی دیگر.
4. سهم هر شریک: درصد مشارکت هر نفر به‌صورت شفاف.
5. نحوه تقسیم سود و زیان: مطابق توافق کتبی و روشن.
6. مدیریت شراکت: چه کسی اختیار تصمیم‌گیری و امضا دارد.
7. مدت قرارداد: شروع و پایان همکاری مشخص باشد.
8. شرایط فسخ و خروج: اگر یکی خواست خارج شود، چه می‌شود.
9. حل اختلاف: داور، مرجع رسیدگی یا روش حل اختلاف مشخص شود.

چرا تعیین آورده‌ها این‌قدر مهم است؟

چون شراکت بدون تعیین آورده، مثل ساختن خانه بدون نقشه است. وقتی شما بدانید هر طرف چه چیزی وارد شراکت کرده، هم سهم‌ها درست تعیین می‌شود و هم بعداً کسی نمی‌تواند ادعا کند که نقش او کمتر یا بیشتر بوده است. آورده‌ها باید هم نام برده شوند و هم ارزش‌گذاری شوند.

چطور سود و زیان را در قرارداد شراکت بین دو نفر عادلانه بنویسیم؟

یکی از حساس‌ترین قسمت‌های هر شراکت، همین بند سود و زیان است. خیلی‌ها فقط درباره سود حرف می‌زنند، اما در عمل مهم‌تر از سود، تکلیف زیان است. اگر کسب‌وکار ضرر بدهد، این ضرر بین طرفین چگونه تقسیم می‌شود؟ آیا به نسبت سرمایه است یا به نسبت توافق؟

پیشنهاد حرفه‌ای این است که از همان اول بنویسید سود خالص پس از کسر همه هزینه‌ها تقسیم می‌شود. بعد هم نسبت تقسیم را شفاف ذکر کنید. مثلاً 50 درصد برای هر نفر، یا 60 و 40، یا هر نسبت دیگری که با توافق واقعی شما هم‌خوان باشد.

نکته مهم: اگر یکی از شرکا کار اجرایی بیشتری انجام می‌دهد، می‌توان برای او حق‌الزحمه مدیریت یا سهم بیشتری از سود در نظر گرفت. این کار جلوی احساس بی‌عدالتی را می‌گیرد و همکاری را پایدارتر می‌کند.

یک فرمول ساده برای محاسبه سهم هر شریک

فرض کنید شریک اول 300 میلیون تومان سرمایه نقدی می‌آورد و شریک دوم 200 میلیون تومان سرمایه به همراه تخصص اجرایی وارد می‌کند. اگر ارزش تخصص را هم 100 میلیون تومان در نظر بگیریم، مجموع آورده 600 میلیون تومان می‌شود. در این حالت سهم‌ها می‌تواند به شکل زیر محاسبه شود:

سهم شریک اول = 300 ÷ 600 = 50%

سهم شریک دوم = 300 ÷ 600 = 50%

این مدل محاسبه باعث می‌شود شراکت شما به جای احساس، بر پایه عدد و توافق روشن باشد.

نمونه کامل قرارداد شراکت بین دو نفر برای استفاده مستقیم

در ادامه، یک نمونه کامل و کاربردی از قرارداد شراکت بین دو نفر را می‌خوانید. این متن به‌صورت نمونه تنظیم شده و می‌توانید آن را با اطلاعات واقعی خودتان تکمیل کنید.

قرارداد شراکت بین دو نفر

ماده 1- طرفین قرارداد:
1-1- آقای/خانم .................................... فرزند .................................... به شماره ملی .................................... به نشانی .................................... و شماره تماس .................................... که از این پس «شریک اول» نامیده می‌شود.
1-2- آقای/خانم .................................... فرزند .................................... به شماره ملی .................................... به نشانی .................................... و شماره تماس .................................... که از این پس «شریک دوم» نامیده می‌شود.

ماده 2- موضوع قرارداد:
موضوع این قرارداد عبارت است از مشارکت طرفین در .................................... (تولید، فروش، خدمات، خرید و فروش، راه‌اندازی کسب‌وکار، پروژه تجاری یا هر فعالیت قانونی دیگر) با هدف کسب سود مشترک و انجام فعالیت مورد توافق.

ماده 3- آورده و سرمایه طرفین:
3-1- آورده شریک اول عبارت است از مبلغ .................................... ریال/تومان به‌صورت نقدی/غیرنقدی.
3-2- آورده شریک دوم عبارت است از مبلغ .................................... ریال/تومان به‌صورت نقدی/غیرنقدی/تخصص و کار.
3-3- ارزش‌گذاری آورده‌های غیرنقدی با توافق طرفین و با علم و رضایت کامل انجام شد و مورد پذیرش هر دو طرف است.

ماده 4- سهم هر یک از طرفین:
4-1- سهم شریک اول از شراکت معادل .................................... درصد است.
4-2- سهم شریک دوم از شراکت معادل .................................... درصد است.
4-3- طرفین اقرار دارند که نسبت‌های فوق بر اساس توافق آزاد، آگاهانه و بدون هیچ‌گونه اکراه تنظیم شده است.

ماده 5- نحوه تقسیم سود و زیان:
5-1- سود خالص حاصل از فعالیت موضوع قرارداد پس از کسر هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم، مالیات، عوارض و هزینه‌های جاری، به نسبت سهم‌الشرکه یا طبق توافق زیر تقسیم می‌شود:
شریک اول: .................................... درصد
شریک دوم: .................................... درصد
5-2- زیان احتمالی نیز به همان نسبت بر عهده طرفین خواهد بود، مگر آنکه در مورد خاصی خلاف آن به‌صورت کتبی توافق شده باشد.
5-3- هیچ‌یک از طرفین حق ندارد بدون تسویه‌حساب و رعایت مفاد این قرارداد، سود را به‌صورت مستقل برداشت کند.

ماده 6- مدیریت و اختیارات:
6-1- مدیریت اجرایی فعالیت موضوع قرارداد بر عهده .................................... خواهد بود.
6-2- مدیر شراکت حق انجام امور روزمره، امضای اسناد عادی، دریافت و پرداخت وجوه و پیگیری امور جاری را در حدود این قرارداد دارد.
6-3- اقدامات مهم از جمله فروش دارایی اصلی، اخذ وام، تعهد مالی سنگین، انتقال سهم، یا تغییر موضوع فعالیت فقط با رضایت کتبی هر دو طرف انجام می‌شود.

ماده 7- مدت قرارداد:
این قرارداد از تاریخ .................................... آغاز و تا تاریخ .................................... به مدت .................................... معتبر است و در صورت توافق کتبی طرفین قابل تمدید می‌باشد.

ماده 8- تعهدات طرفین:
8-1- هر دو طرف متعهدند با حسن نیت، صداقت، امانت و رعایت منافع مشترک عمل کنند.
8-2- هر یک از طرفین باید اسناد، مدارک، رسیدها و اطلاعات مالی مرتبط را در اختیار طرف مقابل قرار دهند.
8-3- برداشت از سرمایه شراکت برای امور شخصی ممنوع است مگر با رضایت کتبی طرف دیگر.
8-4- هر گونه تغییر در سرمایه، سهم، موضوع فعالیت یا مدیریت باید به‌صورت مکتوب و با امضای هر دو طرف انجام شود.

ماده 9- حسابداری و گزارش‌دهی:
9-1- کلیه درآمدها و هزینه‌ها باید در دفتر یا فایل مالی مشترک ثبت شود.
9-2- شریک مسئول امور مالی مکلف است در بازه‌های زمانی .................................... گزارش کامل ارائه دهد.
9-3- هرگونه برداشت، هزینه یا پرداخت باید مستند به رسید، فاکتور یا سند معتبر باشد.

ماده 10- فسخ، خروج و انحلال:
10-1- در صورت تمایل هر یک از طرفین به خروج از شراکت، باید حداقل .................................... روز قبل به طرف دیگر اطلاع کتبی دهد.
10-2- در صورت فسخ یا انحلال، دارایی‌ها، بدهی‌ها، مطالبات و سود و زیان تا زمان خاتمه قرارداد محاسبه و تسویه خواهد شد.
10-3- طرفین توافق دارند که در صورت بروز تخلف اساسی از مفاد این قرارداد، طرف مقابل حق مطالبه خسارت و پیگیری قانونی را خواهد داشت.

ماده 11- حل اختلاف:
11-1- در صورت بروز اختلاف، طرفین ابتدا تلاش می‌کنند موضوع را از طریق مذاکره حل کنند.
11-2- در صورت عدم توافق، موضوع به داور مرضی‌الطرفین/مرجع قضایی صالح ارجاع می‌شود.
11-3- محل رسیدگی به اختلاف، در صورت عدم توافق، دادگاه صالح محل اقامت خوانده یا محل اجرای قرارداد خواهد بود.

ماده 12- نسخ قرارداد:
این قرارداد در 2 نسخه متحدالمتن و دارای اعتبار یکسان تنظیم گردید و پس از مطالعه کامل توسط طرفین امضا شد.

امضای شریک اول: ....................................
امضای شریک دوم: ....................................
نام و نام خانوادگی شاهد اول: ....................................
امضا: ....................................
نام و نام خانوادگی شاهد دوم: ....................................
امضا: ....................................

دانلود PDF قرارداد

این نمونه، یک ساختار پایه و قابل اتکاست. اگر نوع شراکت شما خاص‌تر است، مثلاً شراکت در رستوران، فروشگاه، کارگاه تولیدی، واردات کالا یا خدمات دیجیتال، باید بندهای تخصصی‌تری هم به آن اضافه شود.

چه 7 اشتباه رایج باعث خراب شدن شراکت می‌شود؟

شراکت‌ها معمولاً با نیت خوب شروع می‌شوند اما به دلیل چند اشتباه ساده خراب می‌شوند. این 7 اشتباه را حتماً جدی بگیرید:

• ننوشتن قرارداد مکتوب: توافق شفاهی در شراکت کافی نیست.
• مبهم گذاشتن سهم‌ها: سهم باید عددی و روشن باشد.
• نداشتن حساب مشترک: پول شراکت نباید با پول شخصی قاطی شود.
• بی‌توجهی به خروج شریک: باید از اول راه خروج مشخص باشد.
• اعتماد بدون گزارش مالی: اعتماد خوب است، اما گزارش دقیق ضروری‌تر است.
• تصمیم‌گیری بدون هماهنگی: تصمیم مهم باید با رضایت هر دو طرف باشد.
• حذف داور یا مرجع حل اختلاف: اگر اختلاف پیش آمد، مرجع حل آن باید از قبل مشخص باشد.

قرارداد شراکت بین دو نفر شفاهی بهتر است یا کتبی؟

قطعاً کتبی. قرارداد شفاهی شاید در ظاهر ساده‌تر باشد، اما در زمان اختلاف، اثبات آن بسیار سخت است. وقتی قرارداد مکتوب دارید، مفاد همکاری، سهم‌ها، تعهدات و شرایط خروج همگی روشن و قابل استناد هستند.

آیا می‌شود در قرارداد شراکت، شرط فسخ گذاشت؟

بله، و حتی بهتر است حتماً گذاشته شود. شرط فسخ یا انحلال باید دقیق باشد؛ مثلاً اگر یکی از طرفین تعهد مالی یا اجرایی خود را انجام نداد، طرف دیگر حق فسخ داشته باشد. این شرط از ایجاد بن‌بست جلوگیری می‌کند.

چطور قرارداد شراکت بین دو نفر را حرفه‌ای‌تر و امن‌تر کنیم؟

اگر می‌خواهید شراکت شما حرفه‌ای‌تر باشد، فقط به متن پایه اکتفا نکنید. چند لایه امنیتی هم به آن اضافه کنید. مثلاً رسید دریافت آورده‌ها، صورتجلسه تحویل سرمایه، گزارش ماهانه، و تعیین داور مرضی‌الطرفین می‌تواند شراکت شما را بسیار امن‌تر کند.

هر چه قرارداد شفاف‌تر باشد، احتمال دعوا کمتر است. این یک قانون طلایی در تمام همکاری‌های مالی و تجاری است. همچنین بهتر است همه صفحات قرارداد امضا و اثر انگشت شوند تا بعداً کسی نتواند ادعا کند بخشی از متن حذف یا تغییر کرده است.

سه نکته طلایی برای کسانی که تازه می‌خواهند شراکت شروع کنند

1. اول اعتماد، بعد قرارداد؛ اما قرارداد را هرگز قربانی اعتماد نکنید.
2. همه چیز را عددی کنید؛ از سهم تا سود و از آورده تا هزینه.
3. خروج را از قبل بنویسید؛ شراکت موفق فقط درباره شروع نیست، درباره پایان هم هست.

جمع‌بندی نهایی؛ قرارداد شراکت بین دو نفر را چطور ببندیم که دردسر نشود؟

اگر بخواهم خلاصه و دقیق بگویم، قرارداد شراکت بین دو نفر زمانی مفید و امن است که همه چیز در آن روشن، مکتوب و قابل اجرا باشد. از مشخصات طرفین گرفته تا آورده، سهم، سود، زیان، مدیریت، فسخ و حل اختلاف، همه باید در متن قرارداد بیاید.

یادتان باشد شراکت موفق فقط با پول یا فقط با تخصص ساخته نمی‌شود؛ شراکت موفق با شفافیت ساخته می‌شود. اگر از همان اول پایه‌ها را درست بگذارید، همکاری شما می‌تواند سال‌ها دوام بیاورد و به نتیجه‌ای سودمند برای هر دو طرف برسد.

پس قبل از امضا، متن را دقیق بخوانید، بندهای مبهم را حذف کنید و هر چیزی را که احتمال اختلاف دارد، روشن و عددی بنویسید. این ساده‌ترین و مهم‌ترین کاری است که می‌توانید برای حفظ سرمایه و آرامش خود انجام دهید.